Erven zonder testament: feiten, tips, echtgenoten en erfrecht

Erven zonder testament – Het erfrecht treedt in werking als er geen testament aanwezig is. Hoe u een geerfd onroerend goed verkopen en wat daarbij fiscaal moet worden meegerekend. Dit regelt wie na een overlijden het vermogen van de overledene ontvangt en hoe dit gebeurt. Het kan leiden tot de vorming van erfgenotenverenigingen bij meerdere erfgenoten en het nalatenschap gaat in bezit van deze over. Erfgenotenverenigingen vormen zich automatisch na de dood van de overledene, als er meerdere erfgenoten zijn. Deze moeten het nalatenschap daarna onderling verdelen en gezamenlijk beslissingen nemen over erfgoederen, zoals onroerend goed. Wie zelf wil beslissen welke familieleden welke bezittingen erven, zou een testament opstellen en alles nauwkeurig regelen. Terug naar het overzicht: Erfgoed & nalatenschap.

De wettelijke erfrechtvolgorde – zo erven u volgens het recht

De wetgevende erfenis regelt zowel de volgorde van de erfgenamen, alsmede de individuele hoeveelheden die geërfd worden. Allereerst erfelen de directe verwanten, zoals kinderen en kleinkinderen, en daarna de verder verwijderde verwanten, zoals neven en nichten. Dichter verwante uitsluiten in beginsel de verder verwijderde verwanten van de erfenis. Tot welke quotum de individuele erfgenamen erfelen, wordt in het erfpasje gedocumenteerd.

De wetgevende erfenis richt zich naar het parentele- of ordeningssysteem. Het deelt de verwanten in verschillende ordeningen op. De eerste orde behoren dus kinderen en kleinkinderen van de overledene toe. De tweede orde worden ouders, broers en zussen, neven en nichten van de overledene toegewezen. Tot de derde orde worden grootouders, ooms en tantes, evenals neven en nichten van de overledene gerekend. Echtgenoten en ingeschreven partners worden niet als verwanten beschouwd, hebben echter het recht van erfenis van de echtgenoot. Dit geeft hen een speciale positie en beperkt het erfrecht van de verwanten. Verwanten van de voorgaande orde uitsluiten altijd verwanten van een volgende orde van de erfenis.

De partner – speciale positie in het erfrecht

De partner of ingeschreven levenspartner wordt in de wettelijke erfrechtelijke volgorde weliswaar niet als familielid beschouwd, heeft echter een bijzondere positie. Laat de overledene zowel partner als kinderen achter, dan erfert de partner de helft van het nalatenschap en de kinderen de andere helft. Bij meer dan drie kinderen krijgt de partner echter slechts een kwart en de kinderen verdelen de rest onderling. Zijn er alleen familieleden van de tweede orde of grootouders, dan krijgt de partner de helft van het nalatenschap en de familieleden van de tweede en derde orde verdelen de andere helft. Bestaan er geen familieleden van de eerste, tweede of derde orde, dan erfert de echtgenoot alles.

Laat de overledene zowel familieleden als partner achter, dan treedt het staatsrecht op. Het federale land waarin de overledene voor het laatst een verblijfplaats had, erfert het nalatenschap.

Eerste orde erfgenamen – kinderen en kleinkinderen

Tot de eerste orde worden de kinderen en kleinkinderen van de overledene geteld. Ook niet-echtgenote kinderen die na 1 juli 1949 geboren zijn, zijn erfgoedrechtig. Leeft op het moment van overlijden een kind van de overledene en de echtgenoot, dan erven beide de helft. Leven meerdere kinderen, dan wordt het erfgoed verdeeld tussen deze kinderen en de echtgenoot. Zijn kinderen van de overledene al overleden, dan erven de kleinkinderen.

Met een voorbeeld uitgelegd: Laat de overledene zijn moeder, zijn echtgenoot, 2 kinderen met elk twee kleinkinderen en een overleden kind met één kleinkind achter, dan ontstaat er de volgende erfvolgorde. De moeder is niet erfgoedrechtig, omdat ze tot de tweede orde behoort en er erfgenamen van de eerste orde zijn. De echtgenoot en de twee levende kinderen erven evenredig. De kleinkind van het overleden kind neemt de plaats van het ouderlijk lid in de erfvolgorde en erfert dus evenredig met de twee levende kinderen en de echtgenoot. De kleinkinderen van de levende kinderen erven evenmin.

Erfgenamen van de tweede orde – ouders en broers en zussen

Zijn er geen kinderen of kleinkinderen aanwezig, dan erven de erfgenamen van de tweede orde. Tot de tweede orde behoren ouders, broers en zussen, neven en nichten. Leven op het moment van overlijden beide ouders van de overledene, dan wordt het nalatenschap in twee gelijke delen verdeeld. Is echter één ouder al overleden, dan treden de nakomelingen van die ouder op, dus broers en zussen of neven en nichten van de overledene.

Met een voorbeeld uitgelegd: De overledene laat zijn moeder, een zus met twee kinderen, een neef van de overleden broer en een halfzus uit de tweede huwelijk van de vader na. Het erfgoed verdeelt zich als volgt: de ene helft van het nalatenschap gaat naar de lijn van de moeder en de andere helft naar de lijn van de vader. Aangezien de moeder nog leeft, krijgt zij de helft van het erfgoed. Aangezien de vader al is overleden, gaat zijn erfgoed naar zijn kinderen. In dit geval naar de zus, de overleden broer en dus naar de neef van de overledene en de halfzus uit het tweede huwelijk. Deze drie delen de andere helft van het erfgoed. De kinderen van de nog levende zus erven niet.

Erfgenamen van de derde orde – grootouders en tantes / ooms

Als de overledene alleen erfgenamen van de derde orde achterlaat, wordt het erfgoed als volgt verdeeld. De grootouders en hun nakomelingen krijgen het erfgoed van de overledene. Als een grootouder al is overleden, gaat het erfgoed ook naar de neven, nichten, ooms en tantes van de overledene.

Bij voorbeeld uitgelegd: Als de overledene alleen zijn oma en een tante met twee kinderen als erfgenamen achterlaat, verdeelt het erfgoed zich als volgt. De oma krijgt de helft van het nalatenschap. Aangezien de overledene’s grootvader al is overleden, krijgen zijn nakomelingen zijn deel. In dit geval krijgt de tante dus de andere helft van het nalatenschap. De twee kinderen erfen echter niets.

Overzicht van de wettelijke erfopvolging – Wie erfert als er geen testament is?

Aangenomen kinderen – erfrechte aanspraken ten opzichte van biologische en aangenomen ouders

Een adoptie verleent aan een kind de juridische verwantschap. Is het kind bij de adoptie minderjarig, dan verkrijgt het de juridische positie van een gezamenlijk kind van beide echtgenoten en behoort daarmee tot de erfgenamen van de eerste orde. Zo erfert niet alleen het geadopteerde kind van de ouders, maar ook omgekeerd. Met de adoptie verliest het kind echter elk recht op alle rechten en plichten ten opzichte van de bloedverwanten en is daarmee niet langer erfrechtelijk bevoegd ten opzichte van de biologische ouders. Bij geadopteerde kinderen die volwassen zijn, geldt dit anders. De verwantschapsrelaties met de biologische ouders vervallen niet en zo kan een volwassen geadopteerd kind tot vier erfdeelen erfrechtelijk bevoegd zijn, namelijk de biologische en de adoptieouders. Ten opzichte van de verwanten van de adoptieouders bestaat echter geen wettelijk erfrecht.

Lees meer over het onderwerp schulden vererfen!

Alle vragen rond het thema erven zonder testament

Het erfen zonder testament kan vaak leiden tot conflicten binnen de familie, omdat de laatste wens van de overledene niet duidelijk is. Om alle vragen in zo’n geval te klaren en conflicten te voorkomen, hebben de experts van Lukinski alle belangrijke vragen rond het thema erfen zonder testament beantwoord.

Wat is de wettelijke erfrechte?

Is geen testament achtergelaten of is dit als ongeldig verklaard, dan treedt de wettelijke erfrechte in werking. Deze is afhankelijk van de verwantschap en het huwelijksgeldsysteem van de overledene. De verwanten worden hiervoor in drie ordes ingedeeld.

Wanneer erfert de echtgenoot?

De echtgenoot erfert in principe altijd. Hoeveel hij erfert, hangt echter af van de overgebleven verwanten van de overledene. Zijn er geen verwanten, erfert de echtgenoot de gehele nalatenschap alleen.

Wanneer erfert de staat?

De staat erfert wanneer er geen verwanten of andere dichtbijstaande personen, zoals de echtgenoot of partner, aanwezig zijn. Dit is in het fiscaal erfrecht vastgelegd in artikel 1936 BGB.

Wanneer erfert de zoon of dochter van de overledene?

De zusters en broers van de overledene erven dan, als er geen erfgenamen van de eerste orde, dus kinderen of kleinkinderen van de overledene, aanwezig zijn. Deze behoren tot de tweede orde en erven pas dan, als minstens één ouder al is overleden, anders erven de ouders van de overledene het erfgoed.

Kunnen halfzusters en halfbroers erven?

Halfzusters en halfbroers staan volgens de wettelijke erfrechtelijke opvolgvolgorde op dezelfde voet als volle zusters en broers. Beiden behoren tot de tweede orde en erven, als er noch kinderen, kleinkinderen of minstens één ouder van de overledene nog in leven is.

Erfgoed, erfenis & erfgoed

Richtig vererben, richtig erben, in het geval van noodgevallen is discreet en snelle hulp van belang. Hier vindt u mijn gidsen over erfgoed en nalatenschap, gratis, online en altijd anoniem voor u bereikbaar. Gebruik mijn checklists en strategische beleggingstips om uw vermogen te beschermen en te laten groeien.

• Erfgoed, erfenis & nalatenschap

Dat zou u ook kunnen interesseren:

• Erfgoed beleggen & investeren
• Onroerend goed kopen
• Familiestichting en vermogensbescherming